Οι 300 Σπαρτιάτες ή οι 300 Εφιάλτες; Ένα τραγούδι του αθάνατου Νίκου Ξυλούρη. VI

Και άλλη μια λεπτομέρεια.

Η "Ξαστεριά" βέβαια δεν είναι του...Ξυλούρη, υπήρχε πολύ πριν από εκείνον μιας που είναι ένα από τα χαρακτηριστικά "Ριζίτικα" της Κρήτης. Τα οποία και έγιναν γνωστά στην υπόλοιπη Ελλάδα αφού τα επεξεργάστηκε με σεβασμό μεν αλλά ευφάνταστα δε, ο "θολοκουλτουριάρης" Γιάννης Μαρκόπουλος και κάλεσε τον Ξυλούρη να τα τραγουδήσει. Ο Ξυλούρης βέβαια δέχτηκε ενθουσιασμένος γιατί ένιωσε πως με το "άγγιγμα" του Μαρκόπουλου στα Ριζίτικα αυτά θα έφταναν έξω από τα όρια της Κρήτης και κυρίως θα γίνόντουσαν -όπως και έγιναν- ένας ύμνος κατά της σκοτεινής δικτατορίας που σκέπαζε την Ελλάδα τότε. Όπως είναι γνωστό ο Νίκος Ξυλούρης στη συνέχεια συνδέθηκε άρρηκτα με τον συνθέτη και ερμήνευσε πολλά τραγούδια του κατά τη διάρκεια της δυστυχώς σύντομης ζωής του.

Είχα τη χαρά πολύ νέος, να γνωρίσω τον Νίκο Ξυλούρη και εισπράξω από πρώτο χέρι το απέραντο ήθος που τον διέκρινε αλλά και την ακλόνητη πίστη του σε μια σειρά από ιδέες που αρκετούς από όσους τον "χρησιμοποιούν" θα ξένιζαν. Όπως τις ιδέες του για "παντρέματα" μουσικών από όλη τη Μεσόγειο και μίξεις παραδοσιακών ήχων της Ελλάδας, της Ιταλίας, των Αράβων, του Ισραήλ, της Τυνησίας, της Ανδαλουσίας κλπ.

Στα χνάρια του βάδισε ο αδελφός του ο μυσταγωγός Ψαραντώνης που με τη λύρα του κατάφερε και άγγιξε τις παρυφές τις τζαζ και κυριολεκτικά ανέδειξε την παράδοση με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο.